B

baca: lojine (m)
bacak: çaq (n), paqe (m), faq (n), pale (m) şeqe (m) 
bademcik: vameke (m), çijeyê xazmikî (zh), alukî (zh),
bilbançikî (zh)
Bağdat: Bexdad
bağımsız: xoser, -e
            bağımsız olma: xoser bîyayîş
            bağımsız olmak: xoser bîyayene
bağımsızlık: xoserîye (m)
bağırsak: roqila (m)
incebağırsak: roqila barîye (m)
kalınbağırsak: roqila pîle (m) 
körbağırsak: roqila kore (m) 
bağıt: b. akit
bağlaç: bestox (n)
bağlaşma (ittifak): îttîfaq (n)
bahar: wisar (n)
Bahreyn: Bahreyn
bakan: 1)nîyadayox, -e 2)wezîr, -e
bakanlık: wezîrîye (m), wezaret (n)
bakmak: nîyadayene                  
            bak: nîyade
baldır: çîp (m), peyîke (m), saq (n)                     
baldırın arka kısmı: baqa peyîke (m), velikê peyîke (n) 
balık: mase (n) mose 
yılanbalığı: marmase (n) 
kalkanbalığı: kesmase (n) 
kılıçbalığı: maseşimşêr (n) 
köpekbalığı: kutikmase (n) 
balıkçıl kuşu: masewere (m) 
balina: hut, -e; balîna (m) 
banka: banka (m)
bankacı: bankaçî, -ye
bankacılık: bankaçîyîye (m)
            bankacılık hukuku: huqûqê bankaçîyîye (n)
barış: aştîye (m)
barışık: aşt 
barışma: aştbîyayîş (n), werêameyîş (n) 
barışmak: aşt bîyene, werê ameyene
barut: barut (n)
            barut hakkı: heqê barutî (n)
basım: çape (m) 
basımevi: çapxane (n) 
basın: çapemenîye (m)
basit: sade
            basit cümle: cumleya sade (m)
            basit fiil: karo sade (n)
               basit kelime: çekuya sade (m)
               basit sözcük: çekuya sade (m)
            basit sıfat: sifeto sade (n)
baskı (kitap baskısı vb.): çape (m) 
Baskil: Baskîl
basmak: çap kerdene 
baş: sere (n), katike (m), kakate (m), qotike (m), qoqe (m), 
qafike (m)
başbakan: serekwezîr, -e
başkan: serek, -e
            genel başkan: serekê pêroyî (n), sereka pêroyî (m)
başkanlık: serekîye (m)
başkent: paytext (n)
başlama: destpêkerdiş (n)

başlamak: dest pêkerdene
başlangıç: destpêkerdiş (n)
            hukuk başlangıcı: destpêkerdişê huqûqî (n)
baştankara: şalûl (n) 
batarya: batarya (m)
batı: rojawan (n)
Batı Sahra: Sehraya Rojawanî
Batı Samoa: Samoaya Rojawanî
bayındırlık: awanîye (m)
            bayındırlık bakanlığı: wezaretê awanîye (n)
Baykan: Hewêl
baykuş: kund, bum, puyo kor (n) 
bayrak: beyraqe (m), ala (m)
bazen: ge-ge, ge-gane, rey-rey
            bazen ... bazen: 1)ge... ge...
            Bazen ben gelirim, bazan sen gelirsin. 
            (Ge ez yena ge ti yenî.)
            2)ge-ge... ge-ge...
            Bazen ben gelirim, bazen sen gelirsin.
             (Ge-ge ez yena ge-ge ti yenî.)
bazı: tayê                                                  
bazuka: bazûka (m)
beceri: huner (n)
bel: mîyane (n), newqe (m), navkêl (n) 
Belçika: Belçîka
belediye: beledîya (m)
            belediye başkanı: serekê beledîya (n), sereka beledîya (m)
            belediye encümeni: encumenê beledîya (n)
belgisiz sıfat: sifetê nedîyarîye (n)
belgisiz zamir: zemîrê nedîyarîye (n)
belirtili: dîyar, -e
            belirtili isim tamlaması: îzafeya nameyî ya dîyare
belirtisiz: nedîyar, -e
            belirtisiz isim tamlaması: îzafeya nameyî ya nedîyare
belirtme sıfatı: sifetê dîyarkerdene (n)
Belize: Belîz
ben: 1)ez 2)mi
Bengladeş: Bengladeş
Benin:  Benîn
bent: bende (m)
beri: nat
beriki: natên, noverên
berideki: natên, noverên
öte beri: nat-wet, nover-wever, nover-bover
ötede beride: nata-weta, novera-wevera, novera-bovera
Berlin:  Berlîn
Besni: Bêsnî
beste: besta (m)
bestekar: bestekar, -e; kompozîtor, -e
beş: panc
beşinci: pancin, -e
beşli (tüfek): bêşlî (n)
beyaz: sipî, sîs
Beyaz Rusya: Rûsyaya Sipîye
beygir: bergîr (n)
beyin: mezg (n) 
beyit: beyte (m)
               başlangıç beyti: beyta destpêkerdişî (m)
               son beyit: beyta peyene (m)
Beyrut: Beyrûd
Bhutan: Bûtan
bıyık: zimbêlî (zh)
bızır: zîlik (n), çîlik (n), gilik (n), nîçik (n), nerî (n)
bilek-I (ayak bileği): xapa linge (m), kapçika linge (m), çîpike (m)
bilek çıkıntısı (kemiği): gozeke, gozeka linge (m)
bilek-II (el bileği): xapa hermî (m), kapçika destî (m), qevda destî (n) bilek çıkıntısı (kemiği): gozeka destî (m)
bileşik: pêrabeste (n), pêrabestîye (m)
            bileşik cümle: cumleya pêrabestîye (m)
            bileşik fiil: karo pêrabeste (n)
            bileşik kelime: çekuya pêrabestîye (m)
            bileşik sıfat: sifeto pêrabeste (n)
            bileşik sözcük: çekuya pêrabestîye (m)
bin: hezar
Bingöl: Çewlîg
bininci: hezarin, -e
bir: yew
bir de: nara

Nara mi nîyada ke...  (Bir de baktım ki...)
bir iki defa: reyê-di reyî 
bir iki kere: reyê-di reyî 
bir iki kez: reyê-di reyî
biraz: tenê, biney, tikê, hebê, henî, tirşim
birbiri: yewbînî, yewbînan 
Biz birbirimizin dostuyuz: Ma dostê yewbînî me.
/Ma dostê yewbînan îme.
Birecik: Bêrecûg
birinci: yewin, -e
birleşik: yewbîyaye (n), yewbîyayîye (m)         
Birleşik Arap Emirlikleri: Mîreyîyê Ereban
birleşme: yewbîyayîş (n)
birleşmek: yewbîyayene                               
birlik: yewîye (m); yewbîyayene (m), yewbîyayîş (n)
Bismil: Bismil
bit: espije (m)
bit yavrusu (yavşak): nute (m), nutike (m) 
bit yumurtası (sirke): rişke (m)
Bitlis: Bidlîs
biyoloji: bîyolojî (n)
biz: ma
bizon: bîzon (n)
bizzat: bi xo
            O bizzat geldi. (O bi xo ame.)
boğa: boxe (n)
boğaz: qirrike (m), gilbe (m), gule (m), boxaz (n)
Bolivya: Bolîvya
bomba: bomba (m)

       bomba atmak: bomba eştene
            bomba koymak: bomba dekerdene
            bomba patlatmak: bomba teqnayene
bombalamak: bomba kerdene
bombalanmak: bomba bîyene
bombardıman: bombarduman
               bombardıman edilmek: bombarduman bîyene           bombardıman etmek: bombarduman kerdene
borç: deyn (n)
            borçlar genel hukuku: huqûqe pêroyî yê deynî (n)           
borçlar özel hukuku: huqûqe arizî yê deynî (n)
borçlu: deyndar, -e
borçluluk: deyndarîye (m)
Bosna-Hersek: Bosna-Hersek
bot: bote (m)
Botswana: Botswana
boy: bejne (m), qame (m)
boyun: mil (n), vile (n), vîye (n)
Bozova: Hewenc
böbrek: velke (m), gurçik
böcek: lulik 
böğür (boş böğür): kaleke (m), kîşte (m)
börtü böcek: kerm û kêz, mês û mor 
böyle: wina, inahewa
böylesi: winasî, -ye; inasar, inasarên, -e
böylesi iş: karo winasî, karo inasarên, inasar kar 
Brezilya: Brezîlya
bu –I (zamir): no (n), na (m)
buna (zamir): ney (n), naye (m)
budur: no yo, na ya 
bunu (zamir): ney (n), naye (m)
bu –II (sıfat): no (n), na (m)
Bu oğlan söylüyor: No lajek vano. 
Bu kız söylüyor: Na kêneke vana. 
buna (sıfat): nê … ra (n), na … ra (m)
Bu oğlana söyle: Nê lajekî ra vaje. 
Bu kıza söyle: Na kêneke ra vaje. 
bunu (sıfat): nê (n), na (m)
bu –III (önek): 1)em-
bu gece: emşo
            bu yıl: emser 2)ew-
bugün: ewro
bu defa: : b. bu kez 
bu kere: b. bu kez
bu kez: 1-na rey 
İki kez sen gitttin, bu kez de ben gidiyorum: Di rey ti şîy, 
na rey zî ez
şona. 
2-nara
Bu kez (şimdi de) ben gitmesini istiyordum o gitmiyordu: De nara 
m waştnî ke şêro o nêşînî. 
bu taraf o taraf: nat-wet, nover-wever, nover-bover, nahêm-dohêm
bu tarafta o tarafta: nata-weta, novera-wevera, novera-bovera
bu yaka karşı yaka: nover-wever, nover-bover, nahêm dohêm
bucak: nahîye (m)
bugün: ewro
bukalemun: bukalemûn, -e 
Bulanık: Kop
Bulgaristan: Bûlgarîstan (n)
bunlar –I (zamir): 1)nînan (zh) 2)nê (zh)
bunları (zamir): nînan (zh)
bunlar –II (sıfat): nê (zh)
Bu oğlanlar söylüyorlar: Nê lajekî vanê.
Bu kızlar söylüyorlar: Nê kênekî vanê. 
bunlara (sıfat): nê (zh)
Bu oğlanlara söyle: Nê lajekan ra vaje.
Bu kızlara söyle: Nê kênekan ra vaje.
bura: tîya, noca                         
burası: tîya, noca
Burma: Bûrma
burun: pirnike (m), vinî (m), zincî (m), kepuge (m) 
burun deliği: firne (m), firnike (m), qula pirnike (m), qula vinî (m), qula
zince (m)
Burundi: Brundî
but: hête (m), bite (m)
buzağı (inek yavrusu): golik, -e; guk, -e
buzağı (manda yavrusu): koc, -e 
bükümlü: ante (n), antîye (m)
            bükümlü ad: nameyo ante (n)
            bükümlü dişil isim: nameyo anteyo makî (n)
            bükümlü eril isim: nameyo anteyo nêrî (n)
            bükümlü isim: nameyo ante (n)
bülbül: bilbil (n)
bürokrasi: burokrasî (n)
bürokrat: burokrat, -e
bütçe: butçe (m)
büyük: 1)gird, -e 2)pîl, -e 3)xişn, -e
            büyük harf: herfa girde (m)